KEİPA SUNUM

Kuruluş

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi, 1980’lerin sonunda yaşanan siyasal değişimlerin sonucunda Karadeniz çevresindeki ülkelerin yeniden dünya sahnesine çıkması ile kurulmuştur. Ulusal kalkınma çabaları ve Avrupa entegrasyonu gibi faktörler, Bölge ülkelerinin, Karadeniz çevresini  istikrar, refah ve barış alanına dönüştürmek amacıyla çabalarını birleştirmesine yol açmıştır. Bu yolla, Bölge ülkeleri, coğrafi yakınlık ve müşterek kültürel ve tarihi miras gibi ortak paydaların avantajlarından yararlanarak, ikili ve çok taraflı ilişkiler kurma gayretlerini hızlandırmıştır. 

25 Haziran 1992’de İstanbul’da imzalanan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Zirve Bildirisi ve Boğaziçi Deklarasyonu, resmî olarak; Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Bulgaristan, Gürcistan, Yunanistan, Moldova, Romanya, Rusya Federasyonu, Türkiye ve Ukrayna olmak üzere onbir ülkenin katılımı ile yeni bir bölgesel işbirliği sürecini başlatmış, Karadeniz Ekonomik İşbirliği’nin (KEİ) temel ilke ve hedeflerini tanımlamıştır. Sırbistan ve Karadağ onikinci üye devlet olarak Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi’ne 2004'de katılmıştır. Karabağ’ın 2006 yılında bağımsızlığını ilan etmesinden sonra, Sırbistan Cumhuriyeti hem KEİ de ve hem de KEİPA da bu devletin yasal halefi olmuştur.

26 Şubat 1993’de İstanbul’da, dokuz ülkenin – Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Moldova Cumhuriyeti, Romanya, Rusya Federasyonu, Türkiye ve Ukrayna- parlamentolarının başkanları Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi’nin (KEİPA) Kuruluş Deklarasyonunu kabul etmiştir. Haziran 1995’de, Yunanistan Asamble’ye onuncu tam üye olarak katılmıştır. Bulgaristan, Haziran 1997’de onbirinci tam üye olmuştur. Kasım 2004’de ise, onikinci tam üye olarak Sırbistan ve Karadağ da Asamble’ye katılmıştır. Parlamenter Asamble, oniki KEİ üye devletini temsilen 76 milletvekilinden oluşmaktadır.

Temel Hedefler

KEİ’nin parlamentolararası danışma organı olarak KEİPA, iç tüzüğünün önsözünde belirtildiği üzere, aşağıdaki hedefler doğrultusunda ulusal parlamentoların çabalarını birleştirmektedir :

-Karadeniz Ekonomik İşbirliği’nin amaçları ve ideallerinin halklar tarafından anlaşılmasını ve benimsenmesini sağlamak ;
-Üye ülkeler arasında ekonomik, ticari, sosyal, kültürel ve siyasi işbirliği için yasal bir dayanak oluşturmak;
-Devlet veya Hükümet Başkanları ya da Dışişleri Bakanları tarafından alınan kararların uygulanması için gerekli mevzuatı çıkarmak ;
-Parlamenter demokrasiyi güçlendirmek için ulusal parlamentolara yardım sağlamak ;
-Diğer uluslararası ve bölgesel organizasyonlar ile işbirliğini teşvik etmek;

Diller
Asamblenin çalışma dilleri İngilizce, Fransızca, Rusça ve Türkçe’dir ; KEİPA’nın resmi belge ve yazışma dili İngilizce’dir.
 
KEİPA‘NIN ANA ORGANLARI

Genel Kurul

KEİPA Genel Kurulu, yılda iki kez olmak üzere olağan oturum toplantılarında (ilkbahar ve sonbahar oturumları) bir araya gelir. Genel Kurulun ilk günü Başkanlık Divanı ve Daimi Komite toplantılarından ve sonraki iki gün ise Genel Kurul oturum toplantılarından oluşmaktadır. Genel Kurul’un tertiplenme yeri, altı aylık süre için rotasyona tabi üye ülkenin parlamento başkanı olan Asamble Başkanı’nın ülkesidir. Asamble tarafından aksi karar verilmedikçe, Genel Kurul toplantıları halka açıktır. Daimi Komite, oturum gündemi ve programı ile ilgili tekliflerde bulunurken, bu teklifleri değiştirebilen Genel Kurul, oturumun Nihai Gündemi kabul eder. Oturumlarda, Daimi Komite’nin teklifleri, komisyonların tavsiye kararları, deklarasyonlar, teklifler, kararlar ve  raporlar ve/veya Başkanlık divanı için adayların seçimleri, Genel Kurul’a onaylanmak üzere sunulur.

Daimi Komite

Daimi Komite, Asamble Başkanından, başkan yardımcılarından, üç komisyonun başkanından ve ulusal delegasyon başkanlarından oluşur. Ulusal delegasyonlarının üyeleri olmayan ulusal parlamentoların başkanları Daimi Komite toplantılarında özel misafir konumundadırlar. Daimi Komite, Asamble tarafından tanınan yetkiler dahilinde Asamble kararlarının uygulanmasını denetler, Asamble toplantılarının mekânını, gündemini ve takvimini ayarlar, üç komisyonun etkinliklerini koordine eder, Asamble bütçesini onaylar, KEİ ve KEİPA arasındaki koordinasyonu ve KEİPA ve diğer uluslar arası organizasyonlar arasındaki işbirliğini sağlar. Daimi Komite, oybirliği ilkesi (konsensus) ile karar alır.

Başkanlık Divanı

Asamble Başkanlık Divanı, başkan ve altı başkan yardımcısından oluşur. Başkanlık Divanı, Daimi Komite’nin kararlarının uygulanmasını sağlamaktan ve Daimi Komite’nin toplantıları arasındaki süreçte Asamblenin etkin işleyişinden sorumludur. Daimi Komite’nin gündemini ve toplantı yerini belirler ve diğer uluslararası toplantılara katılan KEİPA temsilcileri veya gözlemcileri hakkında kararlar alır. Asamble’nin Başkanlık Divanı, Genel Kurul oturumlarının öncesinde yılda iki kez toplanır ve salt çoğunluk ile karar alır. Başkanlık Divanı toplantıları, Asamble Başkanı’nın ülkesinde yapılır.

Komisyonlar 

Asamble üç uzmanlaşmış komisyondan oluşur: Ekonomi, Ticaret, Teknoloji ve Çevre İşleri Komisyonu, Hukuki ve Siyasi İşler Komisyonu ve Kültür, Eğitim ve Sosyal İşler Komisyonu. Her Komisyon, üyeleri arasından herbiri farklı ulusal delegasyonlardan olmak üzere bir başkan ve iki başkan yardımcısı seçer. Her komisyon, gündemdeki her bir konu için bir raportör tayin eder. Komisyonların müzakere konuları, hazırlanan bir listeden seçilir ve KEİ gündemindeki projelere ve ana konulara göre periyodik olarak güncellenir. Nihai raporlar ve taslak tavsiye kararları salt çoğunlukla onaylanırlar ve Genel Kurul’a tartışılması ve kabul edilmesi için arzedilirler.

Başkan

Asamblenin Başkanı, rotasyon esasına göre İngilizce alfabetik sıraya göre altı aylık dönemler halinde üye ülkelerin Parlamento Başkandır. Başkan, Asamblenin en yüksek temsilcisi olarak haraket eder. Başkan’ın görevleri Asamble toplantılarına başkanlık etmek; müzakereleri yönetmek, kurallara uyulmasını sağlamak; düzeni sağlamak; konuşmacıları davet etmek, müzakereleri kapatmak; toplantı yeter sayısının mevcut olup olmadığını tespit etmek; hususları oylamaya sunmak; oylama sonuçlarını duyurmaktır. Başkan, Daimi Komite ve Başkanlık Divanı ile olan ilişkilerde de benzer bir rol oynar; ve ayrıca Asambleyi, KEİ zirvelerinde, KEİ Dışişleri Bakanları Konseyi toplantılarında ve diğer uluslararası toplantılarda temsil eder.

Genel Sekreter

Genel Sekreter, Başkanlık Divanı’nın teklifi üzerine, Genel Kurul tarafından beş yıllık bir görev süresi için seçilir.Görevlerinin yerine getirilmesinde, Genel Sekreter Genel Kurula karşı sorumludur. Üç Genel Sekreter Yardımcısı da üç yıllık bir görev süresi için Genel Kurul tarafından seçilir.

Uluslararası Sekretarya

1993 yılında, İstanbul’ da gerçekleştirilen Birinci Genel Kurulda alınan Karar ve İçtüzüğe dayanarak, KEİPA Uluslararası Sekretaryası’nın bulunduğu yer İstanbul'dur. Uluslararası Sekretarya, KEİPA ulusal parlamentolarıyla sürekli temasların sağlanması, bütün toplantıların organizasyonlarının düzenlenmesini, taslak belgelerin hazırlanmasını ve  bu belgelerin zamanında dağıtımını sağlayan idari ve teknik bir kurumdur. Sekreterya ayrıca, KEİPA ulusal delegasyonları arasındaki ve Parlamenter Asamble'nin KEİ ve bağlı organları, diğer kuruluşlar ve uluslararası örgütlerle iletişimini sağlar. Uluslararası Sekretarya, Genel Sekreter tarafından yönetilir.
 
BAŞLICA FAALİYETLER

Yılda İki Defa Gerçekleşen Toplantılar

Genel Kurul oturumları, salt çoğunlukla alınan kararların, deklarasyonların, somut tavsiye kararları ve raporların kabulü ve KEİ faaliyetlerinin değerlendirilmesi üzerine, canlı tartışmalar ve müzakereler için bir forum görevi görür. Genel kurullarda kabul edilen belgeler, KEİ Üye Devletleri Dışişleri Bakanları Konseyinin toplantılarına, üye ülkelerin hükümetlerine ve ulusal parlamentolarına ve uluslararası organizasyonlara iletilir. Geleneksel olarak, ev sahibi ülkenin cumhurbaşkanı, oniki üye ülkenin parlamentolarının başkanları ve KEİ Dönem Başkanı, KEİPA Genel Kurulunda hitap etmek üzere davet edilirler.
KEİPA oturumlarının yapıldığı şehir ve tarihler: İstanbul (Haziran 1993), Kiyev (Aralık 1993), Bükreş (Haziran 1994), Tiran (Aralık 1994), Moskova (Haziran 1995), Ankara (Kasım 1995), Bakü (Haziran 1996), Tiflis ( Aralık 1996), Atina (Haziran 1997), Kişinev (Aralık 1997), Bükreş (Haziran 1998), St. Petersburg (Aralık 1998), Ankara (Haziran 1999), Kiyev (Aralık 1999), Tiran (Haziran 2000),Erivan (Kasım 2000), Bakü (Haziran 2001), Sofya (Aralık 2001), Tiflis (Haziran 2002), Atina (Kasım 2002), Kişinev (Haziran 2003), Bükreş (Aralık 2003), St Petersburg (Haziran 2004), Antalya (Kasım 2004), Kiyev (Haziran 2005), Tiran ( Kasım 2005), Erivan ( Haziran 2006), Bakü ( Kasım 2006), Varna ( Haziran 2007), Tiflis (Aralık 2007), Atina ( Haziran 2008), Kişinev ( Kasım 2008), Bükreş (Haziran 2009), Moskova ( Kasım 2009), Belgrad (Haziran 2010), Trabzon ( Kasım 2010), Kiyev (Temmuz 2011), Tirana (Kasım 2011), Erivan (Mayıs 2012), Bakü (Kasım 2012), Sofya (Temmuz 2013), Tiflis (Aralık 2013), Atina (Mayıs 2014), Atina (Aralık 2014), Kişinev (Haziran 2015), Bükreş (Kasım 2015), Moskova (Haziran 2016), Belgrad (Aralık 2016) ve İstanbul (Temmuz 2017).

Komisyon Toplantıları

Asamble’nin en önemli özelliklerinden biri üç uzmanlaşmış Komisyonda yer alan çalışmadır. Her bir Komisyonun raportörü, KEİPA ulusal delegasyonları tarafından temin edilen bilgilere dayarak  ve Uluslararası Sekretarya ile istişare ederek, Komisyonun onayına sunulmak üzere bir taslak rapor ve taslak tavsiye kararı hazırlanmasından sorumludur. Bu taslak belgeler, müzakereler ve tartışmalardan sonra nihai belge olarak kabul edilmesi adına KEİPA Genel Kuruluna sunulmak üzere komisyon üyelerinin salt çoğunluğu tarafından onaylanır. Aksi bir karar alınmadıkça, Komisyon toplantıları halka kapalıdır.

Seminerler ve Konferanslar

Karadeniz çevresinde ortaya çıkan demokrasilerin kalkınmaya yönelik sorunlarına odaklanan KEİPA seminer ve konferanslarının amacı,deneyimli öğretim kadrosunu ve tartışma liderleri olarak parlamenterleri ve uzmanları bir araya getirmektir. Şu ana kadar, bir çok farklı konuda seminerler yapılmıştır: “Demokratik kurumların geliştirilmesi”, Ankara 1994; “Karadeniz Çevresinde Barış ve İstikrar”, Batum (Gürcistan),1995; "Birinci Parlamentolararası Karadeniz Çevre Koruma Konferansı"; İstanbul, Temmuz 1996; "Karadeniz Çevresinde Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde İşbirliği ve Bunun Yasal Çerçevesinin Teşvik Edilmesi", Bükreş, Haziran 1998; "Ulaşım Teknolojisi ve Avrupa’nın Entegrasyonu ", Antalya, Ekim 1998; "Sanayi ve Ticaret", Kudüs, Kasım 1999; 21. Yüzyılda Sürdürülebilir Kalkınmanın Siyasi Yönleri Semineri”, Kudüs, Mayıs 2004; “Yeni Avrupa Mimarisinde, Daha Geniş Karadeniz Bölgesi” üzerine parlamenter konferans 2005, Nisan Atina; Enerji ve Çevre Semineri, Paris, Ekim 2005; "Avrupa Birliği ve Karadeniz Bölgesi  ​​arasında Yeni İlişkilerin Oluşturulmasında Parlamentoların Rolü” konulu müşterek KEİPA-UKAM Semineri Atina, Kasım 2007.
 
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Organizasyonu (KEİ) ile ilişkiler

KEİ Şartı, 5 Haziran 1998'de Yalta’da KEİ üyesi onbir ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının imzalamasıyla onaylanmış ve KEİ’nin muteber bir bölgesel ekonomik organizasyona dönüşüm faaliyetlerinde ve biyografisinde yeni bir sayfa açmıştır. KEİPA, KEİ Şartının 20.maddesinde, Karadeniz işbirliği sürecine istişari mahiyette gerekli desteği sağlayan ilgili kurum olarak tanımlanır. KEİPA, KEİ hedeflerine katkıda bulunmada, KEİ ile yakın işbirliği içindedir. En başından itibaren, KEİPA, KEİ ile düzenli olarak yüksek seviyede etkileşim içinde olmuştur. İç Tüzüğe istinaden, KEİPA Genel Kurulu tarafından kabul edilen tüm belgeler, KEİ Üye Ülkeleri Dışişleri Bakanlığı Konseyi toplantısına iletilir. Asamble, resmi KEİ toplantılarının her düzeyinde temsil edilmekte ve KEİPA Uluslararası Sekretaryası İstanbul'da bulunan KEİ Daimi Uluslararası Sekretaryası ile yakın çalışma ilişkisini sürdürmektedir. Bu iki uluslararası sekretarya, KEİPA ve KEİ’nin faaliyetleri hakkında bilgi alışverişinde bulunur; çalışmaların ilerlemesi için, faaliyetlerin koordinasyonunun artırılması ve gerekli önlemlerin alınması bakımından birbirlerine tavsiyelerde bulunurlar. KEİPA ve KEİ Karadeniz Ekonomik İşbirliği sürecinin geliştirilmesi amacı ile ortak hedeflere hizmet eden müşterek faaliyetlerin yanısıra, farklı düzeylerde ortak toplantılar organize edebilirler.
 
Diğer uluslararası organizasyonlar ile işbirliği

KEİPA, çoğu KEİPA’da gözlemci konumunda da bulunan çeşitli uluslararası kuruluşlar ve parlamenter asambleler ile temaslar kurmuştur. Bunların arasında; Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Bağımsız Devletler Topluluğu Parlamenter Asamblesi (BDTPA); Avrupa Parlementosu, Parlamentolararası Birlik (PAB), NATO Parlamenterler Asamblesi, AGİT Parlamenter Asamblesi, Batı Avrupa Birliği (BAB), Belarus – Rusya Birliği Parlamenter Asamblesi (BRB PA), Merkezi Avrupa Girişimi Parlamenter Boyutu (MAG PB), İslam Konferansı Örgütü Üye Devletleri Parlamenter Birliği (İKÖPAB), Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Birliği (TÜRKPA), Baltık Denizi Parlamenter Konferansı (BDPK), Dünya Bankası Parlamenter Ağı (DBPA) ve Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci (GDAÜ) mevcuttur. Asamble, ayrıca Asya Parlamenter Asamblesi'nde (APA) Gözlemci Statüsü elde etmiş ve parlamentolar arası işbirliğinin hızlandırılmasına atıfta bulunan, AET PAA ile İşbirliği Anlaşmasını, BDTPA ile İşbirliği Protokolünü ve Akdeniz Parlamenter Assamblesi  (APA) ve Baltık Deniz Parlamenter Konferansı (BTPK) ile Mutabaka Anlaşmaları imzalamıştır.

KEİPA faaliyetlerinin önceliklerinden biri, Avrupa Parlamentosu ile işbirliğini güçlendirmek olmuştur. Asamble, KEİ’nin Avrupa Birliği ile diyalog ve etkileşime yönelik çabalarının ayrılmaz bir bileşeni olarak Avrupa Parlamentosu ile işbirliğinin güçlendirilmesini düşünmektedir. KEİPA delegasyonları Avrupa parlamentosunu ziyaret ederken, Avrupa parlamentosunun temsilcileri de 2000 yılından bu yana düzenli olarak KEİPA Genel Kurul oturumlarına katılmaktadır. KEİPA, 2007 senesinde, Avrupa Parlamentosu ile işbirliği adına bir Daimi Delegasyon oluşturmuş ve bu çerçevede milletvekillerinin katılımıyla 2010 ve 2013 senelerinde Avrupa Parlamentosunda KEİPA Hukuki ve Siyasi İşler Komisyonunun iki toplantısı düzenlenmiştir. 

Paylaşım:

KEİPA Başkanı

Ekselansları Sn. Andriy PARUBIY
Ekselansları Sn. Andriy PARUBIY
(Ukrayna)
Biyografi
KEİPA Başkan Yardımcısı
Sn. Petar KANEV
Sn. Petar KANEV
Sn. Petar KANEV
(Bulgaristan)
Biyografi
KEİPA Başkan Yardımcısı
Sn. Roberta Alma ANASTASE
Sn. Roberta Alma ANASTASE
Sn. Roberta Alma ANASTASE
(Romanya)
Biyografi
KEİPA Başkan Yardımcısı
Sn. Lyudmila DENİSOVA
Sn. Lyudmila DENİSOVA
Sn. Lyudmila DENİSOVA
(Ukrayna)
Biyografi
KEİPA Başkan Yardımcısı
Sn. Ramazan CAN
Sn. Ramazan CAN
Sn. Ramazan CAN
(Türkiye)
Biyografi
KEİPA Komisyon Başkanı
Sn. Krasimir VELCHEV
Sn. Krasimir VELCHEV
Sn. Krasimir VELCHEV
(Bulgaristan)
KEİPA Ekonomi, Ticaret, Teknoloji ve Çevre İşleri Komisyonu Başkanı
Biyografi
KEİPA Komisyon Başkanı
Sn. Ioan VULPESCU
Sn. Ioan VULPESCU
Sn. Ioan VULPESCU
(Romanya)
KEİPA Kültür, Eğitim ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı
Biyografi
KEİPA Genel Sekreteri
Sn. Asaf HAJİYEV
Sn. Asaf HAJİYEV
Sn. Asaf HAJİYEV
(Azerbaycan)
Biyografi